به وبلاگ محمد رضا جاویدی خوش آمدید

این وبلاگ در خصوص ارائه اطلاعات علمی -فرهنگی و آموزشی در زمینه مدیریت اعم از بازار یابی بازرگانی کیفیت و....ارائه خدمات مینماید.

دستگاه بخور
ساعت ٢:۱٤ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ آبان ۱۳۸۸   کلمات کلیدی: بخور

راهنمای خرید دستگاه بخور
بازار سرماخوردگی داغ است


در فصل پاییز با شیوع سرماخوردگی خیلی‏ها به فکر خرید دستگاه بخور می‏افتند. حتما برای شما هم پیش آمده که بعد از سرماخوردگی دچار احتقان بینی و تنگی نفس شوید. در این مواقع، بسیاری از اطرافیان توصیه می‌کنند که از بخور استفاده کنید و با قرار دادن سرتان روی یک ظرف آب گرم و انداختن یک حوله روی سرتان، بخار را استنشاق و احساس راحتی کنید. اگرچه این کار ممکن است برای بزرگسالانی که احتیاط را رعایت می‌کنند، خطرناک نباشد اما نباید برای کودکانی که دچار این حالت شده‌اند از این‌گونه روش‌ها برای کاهش احتقان بینی استفاده کرد. دستگاه‌های بخور بهترین راه برای رفع این گرفتگی است اما هنگام استفاده از این دستگاه‌ها باید نکات ایمنی را مدنظر داشت.

1 قبل از اینکه دستگاه بخوری تهیه کنید باید بدانید که به چه منظور می‌خواهید این دستگاه را خریداری کنید. بخور گرم می‌خواهید یا بخور سرد. بنابراین مشورت با پزشک را فراموش نکنید.

2 پیش از خرید، حتما دستگاه را امتحان کنید. بعضی از دستگاه‌‌های بخور صدای زیادی از خود تولید می‌‌کنند و آزاردهنده هستند.

3 دستگاه بخور را حتما از داروخانه‌های معتبر خریداری کنید و از استاندارد بودن آنها مطمئن شوید.

4 دستگاه بخور باید از مواد مناسب و مرغوب ساخته شده باشد. از خرید دستگاه‌هایی که از پلاستیک‌های نامرغوب تهیه شده‌اند، خودداری کنید.

5 گروهی از رطوبت‌سازها اتوماتیک و کم‌‌مصرف‌‌ترند و قابلیت تنظیم میزان بخار و مواد افزودنی را دارند. حتما پیش از خرید، مشخصات دستگاه و چگونگی به کار انداختن آن را از فروشنده بپرسید.

6 دستگاه بخور معمولا وسیله یک‌بار مصرف نیست. نگهداری دستگاه‌‌های بخور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. برای جلوگیری از رشد قارچ، باکتری و میکروب حتما روزی یک بار، آب مخزن را عوض کنید و حداقل هفته‌‌ای دو بار، کل دستگاه را با آب و مواد پاک‌‌کننده بشویید.

7 هرگز از مواد غیرمجاز در داخل مخزن آب دستگاه استفاده نکنید.

8 پس از مصرف کاملا آب مخزن را خالی کرده و آن را خشک کنید و در محفظه یا جعبه اصلی قرار دهید.

9 اگر در خانه فرد سالمند و کودک دارید، هیچ‌گاه دستگاه بخور را در مکانی قرار ندهید که در دسترس آنها باشد.

10 اگر در خانه بیمار مبتلا به آسم و آلرژی، بیماری‌های تنفسی و قلبی دارید، حتما پیش از خرید دستگاه بخور، با یک پزشک متخصص مشورت کنید. چرا که میزان رطوبت تولیدی برای این افراد باید محاسبه شده و دقیق‌تر باشد. معمولا به تمامی‌افرادی که از بیماری‌های آسم، آلرژی و سینوزیت رنج می‌برند، استفاده از دستگاه‌های بخور سرد توصیه می‌‌شود.

11دستگاه‌های بخور معمولا دو نوع سرد و گرم دارند. از دستگاه‌های بخور گرم معمولا در هوای سرد استفاده می‌شود. احتمال رشد باکتری، قارچ و کپک در مخزن آنها کم است، در تسکین گرفتگی بینی و عفونت‌های مجاری تنفسی و همچنین کاهش شدت و درد سرفه‌های خشک مفید هستند و در عین حال، امکان افزودن مواد ضدعفونی‌کننده گیاهی و خوش‌بوکننده در بسیاری از آنها وجود دارد. البته معایبی هم دارند؛ مثلاً مصرف انرژی برق در آنها بالا است و احتمال سوختگی با بخار داغ یا آب داخل مخزن وجود دارد.

12 از بخور سرد معمولاً در فصل تابستان استفاده می‌شود. این دستگاه‌های بخور کم‌صداتر از نوع گرم عمل می‌کنند و مصرف انرژی برق در آنها کمتر است و از آنجایی که بخار آن سرد است خطرسوختگی (به‌ویژه برای خردسالان) ایجاد نمی‌کند اما معایبی نیز دارند؛ مثلاً آب سرد محل مناسبی برای تکثیر قارچ‌ها و باکتری‌ها است و از آنجا که در بخور سرد قطرات آب به هوا پراکنده می‌شوند این مواد زیان‌آور هم به همراه آب در فضای اتاق منتشر می‌شوند بنابراین مخزن آنها باید هر روز با آب و صابون شسته شود. از طرف دیگر، در بخور سرد مواد معدنی موجود در آب در هوا پراکنده می‌شوند و بهتر است مخزن آنها را با آب مقطر پر کرد.

بخور گرم بهتر است یا بخور سرد؟

کم‌کم با سردتر شدن هوا و شیوع بیماری‏های تنفسی، استفاده از دستگاه بخور هم بیشتر می‏شود. در این خصوص با دکتر حیدری، فوق تخصص بیماری‌های تنفسی، گفتگوی کوتاهی انجام داده‏ایم که می‏خوانید.


سلامت : آقای دکتر! شما استفاده از دستگاه بخور را توصیه می‏کنید؟

معمولا در فصول سرد و خشک از بخور استفاده می‏شود. توصیه می‏شود در فصولی که عمدتا در هوا گرد و غبار پراکنده است برای جلوگیری از انتشار ویروس‏ها و میکروارگانیسم‏های بیماری‏زا از بخور استفاده شود. زمانی که فرد نیاز به مرطوب کردن راه هوایی دارد، دچار چسبندگی راه هوایی شده و یا در دفع خلط با مشکل مواجهه است استفاده از بخور کمک‌کننده است.

سلامت : یک دستگاه بخور رطوبت چه فضایی را می‏تواند تامین کند؟ مثلا برای یک فضای صدمتری چه مدت دستگاه باید روشن باشد تا رطوبت کافی تولید شود؟

فضای صد متری فضای بسیار بزرگی برای یک دستگاه بخور است. اگر بخواهیم کل این فضا را مرطوب کنیم طوری که رطوبت همه فضا را پر کند برای هر ده متر یک دستگاه لازم است تا بتواند بخار کافی در اتاق آزاد کند. با استفاده از دستگاه‏ها‏ی بخور برقی می‏توان در محیط کوچکی که در حدود دوازده متر مربع است رطوبت مطلوب ایجاد کرد.

سلامت : چه بیمارانی نیاز به دستگاه بخور دارند؟

در بیماری‏های تنفسی که راه فوقانی، حنجره، نای و نایژه‏ها درگیر شده باشد برای کاهش التهاب و ترشحاتی که به راحتی و با سرفه خارج نمی‏شود بخور کمک‌کننده است. نکته قابل توجه در استفاده از این دستگاه این است که دستگاه بخور برای این بیماران باید کاملا فردی بوده طوری که مواد آلوده تنفسی در محیط پخش نشود. بیمار باید از فاصله نزدیک و تقریبا 30 سانتی متری بخار را استنشاق کند و مجاری هوایی خود را مرطوب کند تا دفع خلط به راحتی صورت گیرد.

سلامت : بخور گرم بهتر است یا بخور سرد؟

خب،‌ موارد استفاده از این دو کاملا متفاوت است. بخور گرم برای کسانی بیشتر مورد استفاده است که دچار التهاب راه تنفسی فوقانی نیستند. اگر تنها برای مرطوب شدن هوا از بخور استفاده می‏کنیم بهتر است بخار گرم باشد. اما بیمارانی که التهاب حاد مجاری تنفسی فوقانی دارند مثل وقتی که کودکی دچار بیماری کروپ شده می‏توان از بخار سرد استفاده کرد تا بیماری تشدید نشود.

سلامت : در بعضی داروخانه‏ها‏ معمولا برای تبلیغ از دستگاه بخور استفاده می‏شود؛ آیا این اشکالی برای افراد ندارد؟

روشن کردن بخور سرد در محیط‏های بزرگ اشکالی ندارد اما از آنجایی که ممکن است برای افرادی که دچار التهاب راه‏های هوایی هستند ایجاد ناراحتی کند، استفاده از آن توصیه نمی‏شود. روشن کرد بخور در محل‏هایی که افراد با چنین مشکلی به آن مراجعه نمی‏کنند اشکالی ندارد

 

 

 

دستگاه بُخور مفید است یا نه؟

 

 

در فصل سرماخوردگی شاید این سوال برای شما هم مطرح شده باشد که آیا می ‌توان از دستگاه بخور برای درمان این بیماری استفاده کرد یا نه؟ اصلا بُخور دادن فایده‌ای هم دارد؟

در این باره مصاحبه زیر با دکتر محمدرضا فدایی، فوق ‌تخصص بیماری ریه و عضو هیات علمی دانشگاه شیراز انجام شده است.

دستگاه بخور

آقای دکتر! آیا دستگاه های بخور برای سلامت مفیدند؟

برای پاسخ به این سوال باید توضیح مختصری درباره رطوبت بدهم.

رطوبت به میزان بخار آب موجود در هوا گفته می ‌شود و رطوبت نسبی پایین به این معنی است که هوا خشک است و قابلیت نگهداری رطوبت زیادی را دارد. رطوبت نسبی داخل منزل اگر به 45 درصد برسد کاملا ایده‌آل است، اما در صورتی که این میزان کمتر از 30 درصد باشد، خیلی خشک محسوب می ‌شود، اما رطوبت نسبی هرگز نباید از 50 درصد تجاوز کند.

در هر صورت، برای رهایی از هوای خشک می ‌توان از دستگاه‌های بخور استفاده کرد.

چگونه می ‌توانیم رطوبت داخل خانه را اندازه‌ گیری کنیم؟

سه قطعه قالب یخ کوچک را داخل یک لیوان قرار دهید و به آن آب اضافه کنید. بعد از سه دقیقه اگر رطوبت روی سطح خارجی لیوان شکل نگرفت، یعنی هوای داخل خانه خیلی خشک است و باید مرطوب شود. البته از دستگاه‌ های رطوبت سنج هم می ‌توان استفاده کرد.

اضافه کردن سه تا چهار لیتر آب در هوا، رطوبت نسبی یک خانه ی صد متری را با فرض ثابت بودن دما، از 5 درصد به 60 درصد افزایش می‌ دهد.

چه ‌طور می ‌توانیم رطوبت هوا را افزایش دهیم؟

دستگاه ‌های بُخور یا رطوبت ساز یکی از این راه های افزایش رطوبت هوا هستند که دو نوع بُخور گرم و سرد دارند.

از دستگاه های بخور گرم معمولا در هوای سرد استفاده می ‌‌شود که احتمال رشد باکتری،‌ قارچ و کپک در مخزن این نوع کم است و در تسکین گرفتگی بینی و عفونت‌های مجاری تنفسی و همچنین کاهش شدت و درد سرفه‌های خشک مفیدند و در عین حال امکان افزودن مواد ضد عفونی کننده گیاهی (مثل اکالیپتوس) و خوشبو کننده در بسیاری از آن ها وجود دارد.

البته معایبی هم دارند. مثلا مصرف انرژی برق در آن ها بالاست و احتمال سوختگی با بخار داغ یا آب داخل مخزن وجود دارد.

دستگاه بخور

دستگاه ‌های بخور سرد؟

دستگاه های بخور سرد به سه گروه رطوبت ‌ساز پروانه ‌ای، رطوبت ساز اولتراسونیک و رطوبت‌ ساز تبخیری تقسیم می‌ شوند. رطوبت سازهای تبخیری در صورت افزایش رطوبت نسبی هوا، خروج بخار آب از دستگاه را کاهش می‌ دهند و به طور خودکار عمل می ‌کنند.

از بخور سرد معمولا در فصل تابستان استفاده می‌ شود. دستگاه های بخور سرد کم صدا تر از نوع گرم هستند و مصرف انرژی برق در آن ها کمتر است، اما معایبی نیز دارند، مثلا آب سرد محل مناسبی برای تکثیر قارچ‌ ها و باکتری‌ هاست و از آن جایی که در بخور سرد قطرات آب به هوا پراکنده می‌ شوند، این مواد زیان ‌آور هم به همراه آب در فضای اتاق منتشر می ‌شوند، بنابراین مخزن آن ها را باید هر روز با آب و صابون شست. البته رطوبت سازهای تبخیری از این قاعده مستثنا هستند.

از طرف دیگر در بخور سرد، مواد معدنی موجود در آب در هوا پراکنده می ‌شوند، لذا باید مخزن آن ها را با آب مقطر پُر کرد. در غیر این صورت مواد معدنی موجود در آب به صورت گرد و غبار در محیط خانه پخش می ‌شوند.

حالا این دستگاه ها واقعا خاصیت درمانی دارند؟

دستگاه های بخور اگر به طور صحیح استفاده شوند، می ‌توانند از خشکی پوست بدن و پوشش مخاط بینی و گلو جلوگیری کنند و بروز سرماخوردگی، حملات سردردهای سینوسی ، آلرژی ، آسم و بیماری ‌های تنفسی را کاهش دهند و سرمای هوا را تعدیل کنند.

آیا استفاده از دستگاه های بخور عوارضی هم دارد؟

معمولا توصیه می ‌شود در اتاق کودکان و خردسالان از بُخور گرم استفاده شود. در عین حال استفاده از این دستگاه‌ ها نباید دایمی باشد، زیرا مثلا دیده شده که رطوبت بالا حملات آسم و آلرژی را تشدید می ‌کند.

استفاده از دستگاه بخور را به چه افرادی توصیه می‌ کنید؟

همه افرادی که دچار خشکی پوست، سرماخوردگی، گرفتگی بینی و مجاری تنفسی هستند و از بخاری‌ های گازی یا نفتی برای گرم کردن محل زندگی خود استفاده می‌ کنند، می ‌توانند از این دستگاه ها استفاده کنند.

بعضی از افراد هنگام سرما خوردگی از گیاهان دارویی (مثلا اکالیپتوس) در دستگاه های بخور استفاده می‌ کنند. شما چه نظری دارید؟

بعضی از دستگاه ها قابلیت افزودن مواد دارویی و معطر را دارند و می ‌توان در حد معقول از این گیاهان دارویی استفاده کرد، هر چند که تاثیر شگرفی در بهبود شرایط بیمار نخواهد داشت.

کتری و بخار آب جوش

حرف آخر؟

حفظ رطوبت محل زندگی به ‌خصوص در فصول سرد سال، یکی از مهم‌ ترین راه‌ها برای حفظ سلامت افراد است و دستگاه ‌های بُخور تا حد زیادی به این مسئله کمک ‌می کنند، اما نباید به‌ طور دایمی استفاده شوند و رطوبت هوای اتاق را بیشتر از حد مجاز افزایش دهند.

حتی به جای این دستگاه‌ها می ‌توان بوسیله گذاشتن یک کتری آب روی شعله اجاق گاز، رطوبت خانه را تامین کرد.