به وبلاگ محمد رضا جاویدی خوش آمدید

این وبلاگ در خصوص ارائه اطلاعات علمی -فرهنگی و آموزشی در زمینه مدیریت اعم از بازار یابی بازرگانی کیفیت و....ارائه خدمات مینماید.

سازمان های مجازی به کمک فناوری اطلاعات
ساعت ۳:٥٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ مهر ۱۳۸۸   کلمات کلیدی: سازمان مجازی ،فن آوری اطلاعات

ساختن سازمان های مجازی به کمک فناوری اطلاعات/ مرز ها شکسته می شود


نویسنده: سمیرا ترابی مهیاری

عصر جدید با سازمان های پیچیده، پویا و متحول همراه خواهد بود. در این سازمان ها، مرز های سنتی موجود از بین خواهد رفت، فرهنگ های مختلف درهم خواهـند آمیخت و در زیر پای فرهنگ های غنی تر ناپدید خواهند شد. بسیاری از مشاغل دوباره طراحی خواهند شد و ورود فناوری اطلاعات تغییراتی در ساختار سازمان ها به وجود خواهد آورد.
    
    در این مقاله، سعی بر آن داریم تا نقش مدیریت در سازمان های مجازی مشخص شود.
    
    همچنین در این مقاله به مواردی همچون تعاریف و ویژگی های مهم سازمان های مجازی، فضای مجازی و عوامل تاثیرگذار بر سازمان های مجازی،VPN و تعریف آن اشاره شده است.
    
    فضای مجازی
    فضای مجازی، فضایی بسیار بزرگ و گسترده است که نباید آن را دنیایی غیرواقعی و خیالی دانست. این فضا کاملاً صنعتی است و تعاملی بودن، دیجیتالی بودن و غیرمرکزی بودن از عمده ویژگی های آن به شمار می رود. فضایی است که در آن افراد می توانند چند کار را با یکدیگر، به طور همزمان و بدون هیچ گونه محدودیتی انجام دهند.همچنین در حال حاضر که دنیای بشر تحت سیطره تکنولوژی های نوین ارتباطی، ارتباطات همزمان و بدون محدودیت گسترش پیدا کرده، نیاز به افزایش سرعت فعالیت ها، ارتباطات و جلوگیری از اتلاف هزینه، نیرو و زمان بیش از پیش احساس می شود. در جهانی که به دلیل گستردگی اش، محدودیت های مختلفی بر ساکنان آن اعمال می شود حضور فضایی جدید با خصوصیات و کارکرد هایی متفاوت تر، می تواند کمک شایانی در راستای پیشرفت آن باشد. این فضای جدید که از آن می توان تحت عنوان فضای مجازی یاد کرد در اثر ایجاد رایانه و اینترنت به وجود آمده است. فضای مجازی که فاقد محدودیت های دنیای واقعی است با عناصر و عواملی سر و کار دارد که برگرفته از فضای واقعی است. اشتباه است اگر این دو فضا را مجزا از یکدیگر بدانیم بلکه باید آنها را مکمل و موازی یکدیگر دانست، در واقع جهان مجازی امتداد جهان واقعی است.
    
    مفهوم سازمان های مجازی
    
    یکی از ساختار های جدید سازمانی همان سازمان های مجازی است. تعریف استانداردی از این نوع سازمان ها در دسترس نیست، اما برای نشان دادن طیف وسیع تعریف های ارائه شده از این نوع سازمان ها به طور خلاصه تعریف زیر را می آوریم:
    
    - سازمان های مجازی در واقع نوعی از سازمان های شبکه یی هستند که فاقد هسته مرکزی دائمی اند.
    
    ویژگی های سازمان های مجازی
    
    ویژگی این سازمان ها اصولاً با عناوینی مانند غیرسلسله مراتبی، افقی و جهانی مطرح می شود. اما به طور خلاصه می توان این ویژگی ها را در پنج ویژگی اصلی زیر خلاصه کرد.
    
    الف- ساختار های افقی: ظهور سازمان های افقی به عنوان پاسخی به تشدید رقابت در محیط های عملیاتی است که توسط افزایش رقابت جهانی و پیشرفت های اخیر در فناوری اطلاعات و حمل و نقل ایجاد شده است. افقی شدن سازمان ها سطوح مدیریت در سازمان را کاهش می دهد و منابع انسانی را پراکنده می کند.
    
    ب- جهانی شدن: با توجه به گسترش تجارت جهانی و شبکه ارتباط فرامرزی، دیگر شرکت ها و سازمان ها جنبه محلی بودن خود را از دست می دهند و در چرخه فرآیند بین المللی قرار می گیرند.
    
    ج- ارتباط ماشینی: عصرآینده عصر ارتباطات است: اما نه ارتباطی از جنس گذشته بلکه ارتباطاتی که به وسیله ابزارآلات ماشینی مانند کامپیوتر انجام خواهد شد. در این سازمان ها دیگر از تعامل های گرم گذشته خبری نیست، بلکه کارفرمایان و نه رهبران سازمان با استفاده از کامپیوتر های شخصی با هر فرد دلخواه ارتباط برقرار می کنند. فروشندگان می توانند به وسیله یک شبکه محلی با هم ارتباط داشته باشند. براساس این خاصیت ارتباطات کامپیوتری به عنوان وسیله یی برای هدایت فعالیت های اساسی سازمان و همزمان افزایش نقش ارتباطات رودرروی غیررسمی با هدف حفظ یکپارچگی سازمان، جایگزین ارتباطات رودرروی افراد در سازمان های سنتی خواهد شد.
    
    د- همکاری و رقابت بین سازمانی: شرکت های مجازی به وسیله همکاری بین گروهی هم افزا نه تنها با هم همزیستی خواهند داشت، بلکه باعث رشد و پرورش یکدیگر می شوند.
    
    ه- درگیری پویا: درگیری پویا نگرشی است که «زمان» و «روابط انسانی» و مدیریت را وادار به بازنگری در مورد نگرش های قبلی در رویارویی با تغییر سریع و مداوم می کند. پویایی در مقابل ایستایی، حاکی از رشد و فعالیت مداوم و درگیری در مقابل کناره گیری، معرف ارتباط زیاد با دیگران است.
    
    عوامل تاثیرگذار بر سازمان های مجازی را در سه دسته می توان طبقه بندی کرد که عبارتند از:
    
    ویژگی های بازار: تقاضای محصول یا خدمات از طریق منابع مختلفی درخواست می شود و ممکن است به وسیله تقاضای مستقیم مشتری (شرکت ها و افراد) یا نتیجه مطالعات بازاریابی برای کشف بازار های جدید باشد. طبیعت تقاضا به سطح تکنولوژیک و استانداردسازی سفارشی شدن وابسته است که می تواند به طور فزاینده یی بر سازمان های مجازی تاثیر بگذارد.
    
    فرآیند های تولید : فرآیند های تولید براساس ویژگی های بازار ثبت خواهد شد. در یک سازمان مجازی فرآیند ها باید تا حد امکان هم راستا باشند. از جمله راهکار هایی که در این بخش به کار گرفته می شوند «مهندسی همزمان» است که به شکل اساسی در کاهش تاخیر در زمینه توسعه بهبود محصول موثر است. فلسفه بنیادین مهندسی همزمان، رشد بخش های گوناگون توسعه و بهبود محصول، مبتنی بر فرآیند های موازی به جای مراحل پشت سر هم و متوالی است.
    
    اهداف استراتژیک : ارتباط بین شرکا در یک سازمان مجازی می تواند محدود یا در گستره وسیعی صورت پذیرد مثلاً در سطح یک یا چند محصول. همپوشانی بین شرکا نیز می تواند براساس تکنولوژی، ساختار اقتصادی و میزان تولید و سهیم بودن در منابع باشد، با این وجود همواره دسترسی به اهداف استراتژیک زیر مدنظر است:
    
    - حداکثر کردن انعطاف پذیری و انطباق پذیری در برابر تغییرات محیطی
    
    - گسترش توانایی ها و منابع
    
    - دستیابی به مختصاتی که به طور هوشمندانه یی منطبق بر محدودیت های بازار باشد.
    
    - بهینه کردن زنجیره تامین شبکه جهانی اینترنت بخش حیاتی و غیرقابل تفکیک جامعه جهانی است. در واقع شبکه اینترنت ستون فقرات ارتباطات کامپیوتری جهانی در دهه 1990 است زیرا اساساً به تدریج بیشتر شبکه ها را به هم متصل کرده است. در حال حاضر رفته رفته تفکرات منطقه یی و محلی حاکم بر فعالیت های تجاری جای خود را به تفکرات جهانی و سراسری داد ه اند. امروزه با سازمان های زیادی برخورد می کنیم که در سطح یک کشور دارای دفاتر فعال و حتی در سطح دنیا دارای دفاتر متفاوتی است. تمام سازمان های فوق قبل از هر چیز به دنبال یک اصل بسیار مهم هستند: یک روش سریع، ایمن و قابل اعتماد به منظور برقراری ارتباط با دفاتر و نمایندگی در اقصی نقاط یک کشور یا در سطح دنیا.
    
    بدین منظور باید یک شبکه گسترده خصوصی بین شعب این شرکت ایجاد شود. شبکه های اینترنت که فقط محدود به یک سازمان یا یک شرکت باشند، به دلیل محدودیت های گسترشی نمی توانند چندین سازمان یا شرکت را تحت پوشش قرار دهند. شبکه های گسترده نیز که با خطوط استیجاری راه اندازی می شوند، در واقع شبکه های گسترده امنی هستند که بین مراکز سازمان ها ایجاد می شوند. پیاده سازی این شبکه ها نیاز به هزینه زیادی دارد . راه حل غلبه بر این مشکلات، راه اندازی یکVPN است.VPN در یک تعریف کوتاه شبکه یی از مدارهای مجازی برای انتقال ترافیک شخصی است. در واقع پیاده سازی شبکه خصوصی یک شرکت یا سازمان را روی یک شبکه عمومی گویند. VPN های مبتنی بر شبکه، عملیات و کنترل به وسیله تجهیزات شبکه تامین کننده خدمات ایجاد می شود. شبکه مشتری به وسیله تونل ها که بین جفت روتر های کناری کار گذاشته می شوند، پشتیبانی می شود. تونل ها ممکن است از کپسوله کردن های مختلف برای فرستادن ترافیک از طریق تامین کننده خدمات استفاده کنند.
    
    تونل کشی
    
    مجازی بودن در VPN به این معناست که شبکه های محلی و میزبان های متعلق به عناصر اطلاعاتی یک شرکت که در نقاط مختلف از نظر جغرافیایی قرار دارند، همدیگر را ببینند و این فاصله ها را حس نکنند. VPN ها برای پیاده سازی این خصوصیت از مفهومی به نام تونل کشی استفاده می کنند. در تونل کشی، بین تمامی عناصر مختلف یک VPN، تونل زده می شود. از طریق این تونل، عناصر به صورت شفاف همدیگر را می بینند. در روش فوق تمام بسته اطلاعاتی در یک بسته دیگر قرار گرفته و از طریق شبکه ارسال خواهد شد. پروتکل مربوط به بسته اطلاعاتی خارجی (پوسته) توسط شبکه و دو نقطه (ورود و خروج بسته اطلاعاتی) قابل فهم است. دو نقطه فوق را «اینترفیس های تونل» می گویند. روش فوق مستلزم استفاده از سه پروتکل است:
    
    پروتکل حمل کننده: از پروتکل فوق شبکه حامل اطلاعات استفاده می کند.
    
    پروتکل کپسوله سازی: از پروتکل هایی نظیر GRE، L2TP، PPTP، L2F، IPSecاستفاده می شود.
    
    پروتکل مسافر: از پروتکل هایی نظیر NetBeui، IP، IPX به منظور انتقال داده های اولیه استفاده می شود.